Ga naar inhoud
Aan de slag

Een jaarplan maken

In januari staat het plan, in maart is het uit beeld. Zo maak je een jaarplan dat de waan van de dag overleeft: met heldere keuzes, ook over wat je níét doet.

In januari staat het jaarplan. Iedereen is enthousiast. In maart is het uit beeld: mail, storingen en spoedverzoeken hebben het overgenomen. Herkenbaar? Dan ligt dat niet aan je motivatie. Er ontbreekt een kader.

Een jaarplan houdt alleen stand als je kiest. Wat ga je doen, wat misschien, en wat doe je bewust níét? En die keuze laat je vastleggen. Zo ga je van achter de feiten aanlopen naar zelf de regie voeren.

Dit artikel helpt je dat plan te maken, in vier bouwstenen. Het is de praktische uitwerking van de stap prioriteren uit het accepteer-prioriteer-valideer model. Daar lees je ook waarom kiezen zo belangrijk is.

Goed om te weten: Onderaan dit artikel kun je een werkblad downloaden. Daarmee doorloop je alle stappen.

Liever kijken?

Bekijk de webinar over dit onderwerp.

<div id="mw_u0Wbr1clOFM_webinargeek"></div> <script> (function(w,d,stn,sa,gn,se,fse){w[gn]=w[gn]||function(){(w[gn].q = w[gn].q||[]).push(arguments)}; se=d.createElement(stn);fse=d.getElementsByTagName(stn)[0];se.id=gn;se.async=1; se.src=sa+"?t="+new Date().toISOString().slice(0, -9);fse.parentNode.insertBefore(se, fse); })(window, document, "script", "https://malong.webinargeek.com/malong.embed.js", "mw_u0Wbr1clOFM"); mw_u0Wbr1clOFM("init", { project: "registration", identifier: "97c28ce5-451b-4b49-b8c7-8e39ddc5ac1a", shape: "inline", streamingPageBehaviour: "automatic" }); </script>

1. Schat je lopende zaken in

Begin bij het werk dat gewoon doorloopt. Mail beantwoorden, overleggen, vragen van collega's, een kleine storing oplossen, taart eten omdat een collega jarig is. Dat noemen we lopende zaken.

Schat in hoeveel van je tijd daaraan opgaat. Zet dat af tegen het aantal uren dat je werkt. Gaat er bijvoorbeeld zo'n 65% naar lopende zaken, dan blijft er ongeveer 35% over voor je plan. Wat overblijft, is de ruimte die je echt hebt om nieuwe dingen op te pakken.

Waarom deze stap? We denken vaak dat we meer tijd overhouden dan in werkelijkheid. We plannen voor de ideale week, niet voor de week met storingen en spoedvragen. Eerlijk inschatten voelt confronterend. Maar het voorkomt een plan dat in maart al vastloopt. Van optimisme naar realisme dus.

Tip: Deze inschatting is ook waardevolle informatie voor je leidinggevende. Die ziet zo meteen hoeveel ruimte er is voor nieuwe ambities.

2. Vind de opdrachten van je organisatie

Je hoeft niet zelf te bedenken wat belangrijk is. Dat staat vaak al in bestuurlijke en organisatorische stukken. Kijk bijvoorbeeld in:

  • het coalitie- of collegeakkoord
  • de programmabegroting en de kadernota
  • het informatiebeleid of de i-strategie
  • het jaarplan van je afdeling

Daarin vind je opdrachten. Een opdracht is een ambitie, verandering of verplichting uit een bestuurlijke of organisatorische bron, die (deels) over je online landschap gaat. Beschrijven hoe het werk nu gaat, is geen opdracht.

Een voorbeeld. In het coalitieakkoord van een grote gemeente staat: "Onze openbare ruimte, gebouwen en online omgevingen zijn toegankelijk voor iedereen, zodat iedereen volwaardig kan meedoen." De opdracht voor jou: online omgevingen toegankelijk voor iedereen. De gebouwen laat je aan je collega's van vastgoed.

Ook organisatiebrede kaders tellen mee, zoals privacy, informatieveiligheid en digitale soevereiniteit. Die gelden ook voor je online dienstverlening.

3. Bepaal werkpunten

Een opdracht is vaak abstract. Daarom bedenk je bij elke opdracht wat je er concreet mee zou kunnen doen. Dat noemen we werkpunten.

Een werkpunt is niet te vaag en niet te klein:

  • Te vaag: "Toegankelijkheid verbeteren". Dat is de opdracht zelf.
  • Precies goed: "De 4 belangrijkste sites voldoen aan WCAG 2.2 AA". Concreet, en je weet wanneer het af is.
  • Te klein: "Offerte opvragen bij een auditbureau". Dat is een taak voor je to-dolijst.

Een werkpunt is dus wat je in de gekozen periode concreet met een opdracht wilt bereiken of doen. Concreter dan een opdracht, groter dan een taak. Denk eerder aan een stuk of vijf werkpunten dan aan dertig.

4. Kies: Ja, Misschien of Nee

Per opdracht kun je meerdere werkpunten bedenken. Voor elk werkpunt kies je: ga je het doen in de geplande periode?

Neem de opdracht "We willen als organisatie digitaal toegankelijk zijn":

  • Ja: de 4 belangrijkste sites auditen en verbeteren
  • Misschien: een audit voor de evenementensite
  • Nee: de overige 3 sites pakken we deze periode niet aan, want er is alleen tijd voor 4

Geef elk werkpunt een grove inschatting van de omvang: klein, middel of groot. Geen uren. Staat er veel "groot" in je Ja-lijst? Dan is dat een signaal.

Nee is verwachtingsmanagement

De Nee-lijst is geen prullenbak. Je zet er dingen in waarvan anderen misschien verwachten dat je ermee aan de slag gaat. En je schrijft erbij waarom je het niet doet. Zo is vooraf duidelijk waar je deze periode níét aan werkt.

Dus niet: "de hond van de buren uitlaten". Die verwachtte toch al niemand van je.

Leg je plan vast

Een plan dat alleen in jouw hoofd zit, is een privémening. Maak er een organisatiebesluit van:

  1. Bespreek je plan met je leidinggevende.
  2. Leg het vast, in een team- of managementoverleg of in het jaarplan.
  3. Verwijs ernaar als er iets nieuws op je pad komt.

Het resultaat: een gedragen werkplan, en een geaccordeerd nee op wat niet in het werkplan staat.

Dat merk je in juni, als er een nieuw verzoek binnenkomt. Je antwoord is dan: "Prima. Wat gaat ervoor van de lijst?" Een nieuw verzoek wordt zo een gesprek over keuzes, niet over harder werken.

Tip: Wacht niet tot je leidinggevende erom vraagt. Neem zelf het initiatief en kom met een voorstel.

Houd koers

Kijk regelmatig terug. Stel jezelf drie vragen:

  • Wat is af? Vink werkpunten af, ook tussendoor.
  • Wat is verschoven? Van Ja naar Nee, of juist andersom. En waarom.
  • Klopt je inschatting nog? Kosten de lopende zaken meer of minder tijd dan gedacht?

Bespreek dit bijvoorbeeld ieder kwartaal met de leidinggevende met wie je het plan hebt vastgesteld. Bespreek dan ook hoe het werk voelde:

  • Rugwind: het gaat vanzelf, ik kom verder dan gepland.
  • Rustig vaarwater: ik werk aan wat we hadden afgesproken.
  • Tegenwind: het kost moeite, lopende zaken trekken aan me.
  • Storm: van koers houden is nu geen sprake.

Aan het eind van het jaar maak je samen de balans op. Wat heb je wél bereikt? En waarom is iets niet gelukt? Dat is meteen de input voor je volgende plan.

Aan de slag

Je hoeft niet alles in één middag te doen. Begin met deze drie stappen:

  1. Schat je lopende zaken in. Hoeveel ruimte heb je echt?
  2. Pak drie bestuurlijke stukken. Haal de opdrachten eruit die over je online landschap gaan.
  3. Plan het gesprek in. Zet nu al een afspraak met je leidinggevende in de agenda.

Werkblad downloaden

Met het werkblad doorloop je alle stappen uit dit artikel: van lopende zaken tot de koersupdate per kwartaal. Vul het in voor jezelf of voor je team, en neem het mee naar het gesprek met je leidinggevende.

Werkblad Mijn Koers DOCX · 20.2 KB Download

Verwante artikelen